أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى
407
فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )
كامياب شد كه در اين عهدى كه از آن ياد مىكنيم همه او را از اولياء الله و وجودى تقريبا الهى پنداشتند . » نويسنده انقلاب اسلام نيز مىنويسد كه حيدر « مالك الرقاب و مسلّط بر جان و مال و عيال و اولاد مريدان است » . [ سفرنامه ، ص 243 ] حيدر كه متوجّه واكنش مسلمانان سنّى در برابر چنين نظريههايى بود به پيروان خود تأكيد كرد كه در رازدارى بكوشند و از افشاى آنها خوددارى نمايند . او به پيروان خود دستور داد « جز برادران از جميع مردم تقيّه كردن سنّت مؤكد است » . شيخ حيدر با اطمينان بر ايمان راسخ مريدانش نسبت به خود اصل « اباحه » را در ميان پيروان خويش تبليغ كرد و پيروان خود را از اداى فريضههاى مذهبى باز داشت . به موجب اصل اباحه كه خرمّدينان بابك نيز آن را اجرا مىكردند ، مسلمانان مجاز بودند تكليفهاى شرعى را انجام ندهند و حتّى بعضى از محرّمات را نيز مرتكب شوند . مريدان حيدر « روزه و نماز و حج و زكات » را واجب نمىدانستند . فضل الله بن روزبهان خنجى مىنويسد : « خلقى از مردم روم و تالش و سياهكوه [ قراجه داغ ] در موكبش مجتمع گشته . گويند همگان او را معبود خويش مىدانستند و از وظايف نماز و عبادات اعراض كرده جنابش را قبله و مسجود خود مىشناختند . شيخ هم دين اباحت را براى ايشان ترويج داده ، قواعد شريعت خرّميان بابكى در ميانشان نهاد » . [ عالمآراى امينى ، ص 267 ] شيخ حيدر ، كه خصلت و فراست فرماندهى داشت ، براى رسيدن به هدفهاى خود كه مىبايست با جنگ كردن با مخالفان به آنها نايل آيد لازم دانست صوفيان جنگجويى را كه در خدمت او بودند سازمان دهد و آنان را با سلاحهاى جنگى مجهز كند . او با اراده استوار به تهيّه انواع سلاحها پرداخت . او شخصا به ساختن آنها مبادرت ورزيد و در ساختن آنها مهارت تام يافت . شيخ حيدر در سال 889 ه . ق / 1484 م پس از سالها كوشش مستمر ، تصميم به جنگ گرفت . او كه از اقدام پدرش در حمله به شروان و كشته شدنش تجربه آموخته بود ، با وجود شوق وافرى كه در حمله به شروان ، انتقام گرفتن از شروانشاه و به دست آوردن قلمرو مستقل داشت ، از انجام آن خوددارى كرد . در 889 ه . ق ، يعقوب بيك به جاى حسن بيك ( متوفاى